Την εικαστική επιμέλεια έχει αναλάβει ο φίλος, Γιάννης Αποσκίτης.

Better Call Legal

Ο ρόλος του νομικού συμβούλου στην αντιμετώπιση και πρόληψη νομικών προβλημάτων

Στο προηγούμενο άρθρο μας μιλήσαμε για τα βήματα, που ακολουθούμε για την επίλυση νομικών προβλημάτων. Στο σημερινό μας άρθρο θα αναφερθούμε συνοπτικά στο ρόλο του νομικού συμβούλου της επιχείρησης και συγκεκριμένα στο πως ο νομικός σύμβουλος μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση και πρόληψη νομικών προβλημάτων

Αν μια επιχείρηση λειτουργεί οργανωμένα, τότε ο νομικός της σύμβουλος θα τη βοηθά να εντοπίζει πιθανά μελλοντικά προβλήματα και να τα προλαμβάνει. Η δράση του, δηλαδή, θα εντάσσεται ομαλά στην τακτική λειτουργία της επιχείρησης και δεν θα συναρτάται μονάχα με τυχόν έκτακτες περιστάσεις.

Παράδειγμα:

Μία εταιρία ενοικιάζει σε καταναλωτές διαμερίσματα, τα οποία είναι εξοπλισμένα με κάποιες συσκευές αξίας. Εάν οι συσκευές αυτές χαλάσουν, είναι δύσκολο στην πράξη να αποδειχτεί (σε ένα δικαστήριο) αν έγινε κακή χρήση τους, αν είχαν κάποιο ελάττωμα εξαρχής ή αν πρόκειται για τη φυσιολογική τους φθορά. Ο νομικός σύμβουλος θα πληροφορήσει τη διοίκηση της επιχείρησης σχετικά, ώστε να το λάβει υπόψη της στον οικονομικό σχεδιασμό της και να το αντιμετωπίσει καταλλήλως. Για παράδειγμα ενδέχεται να αποφασίσει να ενσωματώσει το σχετικό ρίσκο στην τιμή του διαμερίσματος ή να ασφαλίσει τις εν λόγω συσκευές.

Βλέπουμε, δηλαδή, πως μια καθαρά νομικής φύσης παρατήρηση του νομικού συμβούλου (για την αποδεικτική διαδικασία στο ακροατήριο) μπορεί να οδηγήσει σε επιχειρηματικές αποφάσεις, οι οποίες δεν έχουν άμεση σχέση με τη νομική επιστήμη και τα δικαστήρια.

Είναι γεγονός, πάντως, πως όσο οργανωμένα και να λειτουργεί μια επιχείρηση συχνά τα νομικά προβλήματα αποκαλύπτονται «ξαφνικά» (όταν η κατάσταση φτάσει στο απροχώρητο) ή όταν γίνεται εξωτερικός έλεγχος επειδή κάποιο τρίτο πρόσωπο πρόκειται να βάλει λεφτά στην εταιρία ή να συνάψει κάποια σύμβαση μαζί της. Στην περίπτωση αυτή γίνεται λόγος για «legal due diligence» (νομικός έλεγχος δέουσας επιμέλειας ή νομικός έλεγχος για συντομία).

«Νομικός έλεγχος», λοιπόν, είναι η διαδικασία διερεύνησης και αξιολόγησης των νομικών πτυχών μιας συναλλαγής προκειμένου να εντοπιστούν πιθανοί κίνδυνοι ή ζητήματα. Συνήθως διενεργείται στο πλαίσιο μιας συγχώνευσης ή εξαγοράς, αλλά μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί και σε άλλες περιπτώσεις, όπως όταν μια εταιρεία αναζητά χρηματοδότηση ή συνάπτει μια συνεργασία. Το πρώτο βήμα του είναι ο προσδιορισμός των συγκεκριμένων τομέων της συναλλαγής που πρέπει να εξεταστούν. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει διάφορες συμβάσεις, ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας ή κανονιστικής συμμόρφωσης, τις εργασιακές πρακτικές της επιχείρησης και άλλα νομικά ζητήματα.

Ο νομικός έλεγχος περιλαμβάνει συνήθως την εξέταση των εταιρικών αρχείων, τη διεξαγωγή συνεντεύξεων με βασικά στελέχη και την παράλληλη εξέταση οικονομικών καταστάσεων. Στόχος της διαδικασίας είναι ο εντοπισμός τυχόν νομικών ζητημάτων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξία της συναλλαγής και να επιτρέψει στα εμπλεκόμενα μέρη να διαπραγματευτούν τους κατάλληλους όρους ή να λάβουν άλλα μέτρα για τον μετριασμό αυτών των κινδύνων.

Επειδή ακριβώς κατά τη διάρκεια ενός νομικού ελέγχου αποκαλύπτονται τα σοβαρότερα «κρυμμένα» νομικά προβλήματα συχνά καταφεύγουμε στο εξής νοητικό πείραμα προκειμένου να εντοπίσουμε ή και να προβλέψουμε νομικά ζητήματα στη λειτουργία της επιχείρησης: Μπαίνουμε στη θέση του υποψήφιου επενδυτή, ο οποίος έχει ένα συγκεκριμένο κεφάλαιο να διαθέσει, και προσπαθούμε να σκεφτούμε αν υπάρχει κάποιο ζήτημα νομικής φύσης το οποίο θα μπορούσε να του προκαλέσει δισταγμό.

Παράδειγμα:

Έστω ότι έχουμε μια βαλίτσα με χρήματα μπροστά μας και σκεφτόμαστε να τα επενδύσουμε σε μια εταιρία με άριστες οικονομικές προοπτικές. Κατά τη διάρκεια του νομικού ελέγχου, όμως, αποκαλύπτεται ότι η λειτουργία της εταιρίας στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην προσωπική εργασία του συνιδρυτή της, ο οποίος, δεν έχει υπογράψει κάποια σύμβαση μαζί της. Αμέσως σκεφτόμαστε πως λόγω της απουσίας νομικής δέσμευσης υπάρχει η πιθανότητα είτε το εν λόγω πρόσωπο να σταματήσει ξαφνικά τη συνεργασία του με την επιχείρηση είτε ακόμα και να εργαστεί σε ανταγωνιστική επιχείρηση!

Με βάση τα παραπάνω μπορούμε να ζητήσουμε στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων την επίλυση του προβλήματος ή τη μείωση του ύψους της επένδυσης μας ή και να αποσύρουμε εντελώς το ενδιαφέρον μας. Από την πλευρά της η επιχείρηση, αν αξιοποιήσει τον παραπάνω συλλογισμό, μπορεί να αντιμετωπίσει το νομικό πρόβλημα πριν αυτό αναδειχθεί στο πλαίσιο μιας πραγματικής διαπραγμάτευσης.

Παίρνοντας αφορμή απ’ όσα συζητήσαμε μέχρι τώρα είναι σκόπιμο να πούμε και λίγα λόγια για τον ρόλο του νομικού συμβούλου σε επιχειρηματικές συμφωνίες, εκτός από την πραγματοποίηση του νομικού ελέγχου:

Όταν ένας νομικός σύμβουλος καλείται να συνεισφέρει σε μια επιχειρηματική συμφωνία, oι όροι της συμφωνίας είναι τα γεγονότα στα οποία βασίζεται η σκέψη του. Έτσι, ο νομικός θα βοηθήσει τα μέρη να καταλήξουν σε μια νομική διατύπωση, η οποία θα αντανακλά με τον καλύτερο τρόπο τους όρους της επιχειρηματικής συμφωνίας. Ταυτόχρονα, όμως, θα φροντίσει να προστατεύσει τις δύο πλευρές από κινδύνους, που δεν θέλησαν συνειδητά να αναλάβουν.

Ο νομικός σύμβουλος δηλαδή, πρέπει να είναι σε θέση να εντοπίζει και να προβλέπει ζητήματα, που θα ανακύψουν από την υλοποίηση της συγκεκριμένης σύμβασης. Για να κάνει αυτό με επιτυχία απαιτείται εμπειρία και κατανόηση όχι μόνο της σχετικής νομοθεσίας, αλλά και της επιχειρηματικής δράσης του εντολέα του και της συγκεκριμένης συναλλαγής. Πρέπει να αντιλαμβάνεται δηλαδή, τι θέλει να πετύχει η επιχείρηση, ποια ρίσκα αποδέχεται και ποιους κινδύνους θέλει να αποφύγει.

Παράδειγμα:

Εάν μια εταιρία θέλει να πραγματοποιήσει μια επαγγελματική μίσθωση τριετούς διάρκειας, ο νομικός σύμβουλος θα πρέπει να της επισημάνει ότι ο ιδιοκτήτης του ακινήτου δεν είναι σε καμία περίπτωση υποχρεωμένος να ανανεώσει την εν λόγω μίσθωση ακόμα και αν του προσφερθεί αύξηση του ενοικίου.

Το συνολικό συμπέρασμα είναι πως ο νομικός σύμβουλος της επιχείρησης, όπως και κάθε άλλος ειδικός-σύμβουλός της, θα πρέπει να είναι εξαρχής ενημερωμένος για τις ουσιώδεις δράσεις της και εξοικειωμένος με την οικονομική λειτουργία και τις επιδιώξεις της.

Οι συγγραφείς

Γιάννης Μπιλιάνης

Ο Γιάννης Μπιλιάνης είναι Δικηγόρος Αθηνών. Σπούδασε Νομική στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και είναι κάτοχος του μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών Φορολογικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. 

Ειδικεύεται σε θέματα προστασίας προσωπικών δεδομένων, έχοντας λάβει την πιστοποίηση «DPO Executive» από την TUV AUSTRIA. Διδάσκει στο Μητροπολιτικό Κολλέγιο Αθηνών και είναι εταίρος στη Δικηγορική Εταιρία «Μπιλιάνης και Συνεργάτες» και νομικός σύμβουλος κορυφαίων εταιριών στο χώρο της υγείας και του τουρισμού.

http://www.bilianis.eu/

Κωνσταντίνος Πικραμένος

Ο Κωνσταντίνος Πικραμένος είναι Δικηγόρος Αθηνών. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών του τομέα Ποινικών Επιστημών της ίδιας Σχολής.

Εργάζεται στο Δικηγορικό Γραφείο «Μιχαήλ Πικραμένος και Συνεργάτες» και συνεργάζεται με πλήθος εταιριών με καινοτόμο και εξωστρεφή προσανατολισμό βοηθώντας τες να επιτύχουν τους στόχους τους.

http://www.pikramenoslaw.gr/

Μέσα από μια σειρά διαδικτυακών αναρτήσεων παρουσιάζουμε τα βασικά σημεία που διέπουν την ίδρυση και τη λειτουργία μιας start-up. Στις αναρτήσεις αυτές αναλύονται οι βασικές νομικές έννοιες, που πρέπει να έχει κανείς στο μυαλό του κατά την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ιδέας. 

Παρ’ ότι ένα μέρος του περιεχομένου του ιστολογίου είναι προκαθορισμένο, φιλοδοξούμε μέσα από αυτό να έρθουμε σε γόνιμο διάλογο με ειδικούς διαφόρων ειδικοτήτων και ανθρώπους της αγοράς και να το εμπλουτίζουμε με αφορμή την αλληλεπίδρασή μας, αλλά και την επικαιρότητα. Σας προσκαλούμε, λοιπόν, να μας στέλνετε τα σχόλια και τις απορίες σας στο e-mail:

enterprise.legalguide@gmail.com